مراحل خلاقیت ممكن است به فعالیت قوه درك و خرد انسان، یا مراحل مجزا ولی به هم پیوسته تعریف شود كه انسان را به رهیافت هایی هدایت كند. نویسندگان و صاحب نظران این مراحل را به گونه های مختلف مطرح كرده اند. فرآیند خلاقیت به ترتیب در برگیرنده مراحل روبرو شدن با ایده یا مشكل، شدت روبروشدن و رابطه روبروشدن با محیط است كه فرد خلاق را احاطه كرده است.

(اتریك، 1974) از صاحب نظران مدیریت، فرآیند خلاقیت را از اندیشه تا عمل به سه مرحله:

1- به وجود آوردن اندیشه،

2- پرورش اندیشه

3- و به كارگیری اندیشه تقسیم كرده است.

(آلبرشت، 1987) مراحل خلاقیت عملی و قابل اجراتری را كه از پنج مرحله تشكیل شده است، پیشنهاد می كند این مراحل به ترتیب عبارتند از:

1- جذب اطلاعات،

2- الهام،

3- آزمون،

4- پالایش 

5- عرضه

آلبرشت معتقد است كه شخص خلاق، اطلاعات پیرامون خود را جذب می كند و برای بررسی مسائل، رهیافتهای مختلفی را مورد بررسی قرار می دهد. زمانی كه ذهن فرد خلاق از اطلاعات خام انباشته شد، به طور غیرقابل محسوس شروع به كار می كند و پس از تجزیه و تحلیل و تركیب اطلاعات، رهیافتی برای مسئله ارائه می كند.


تكنیك های خلاقیت و نوآوری
برای اینكه خلاقیتی ایجاد و پرورش یابد بایستی فنون و تكنیك هایی رعایت گردد. محققان مختلف فنونی را ذكر كرده اند كه به مهمترین آنها اشاره می شود:

1 - یورش فكری(BRAIN STORMING) یا طوفان مغزی: این تكنیك را نخستین بار دكتر الكس، اس، اسبورن مطرح كرد و چنان مورد استفاده واستقبال مردم و سازمانها در غرب قرار گرفته كه جزئی از زندگی آنها شده است، یورش فكری در واژه نامه بین المللی وبستر چنین تعریف شده است:

اجرای یك تكنیك گردهمایی كه از طریق آن گروهی می كوشند راه حلی برای یك مسئله بخصوص با انباشتن تمام ایده هایی كه در جا به وسیله اعضا ارائه می گردد بیابند. (آقایی، 1377، ص 119) یعنی هیچ انتقـادی از هیچ ایده ای جایز نیست. به هر ایده ای هرچند نامربوط خوش آمد گفته می شود.

هرچه تعداد ایده ها بیشتر باشد بهتر است. كیفیت ایده ها بعـداً مورد توجه قرار می گیرد افـراد به تركیـب كردن ایده ها تشویق می شوند و از آنها خواسته می شود كه نسبت به ایده های دیگران اشراف پیدا كنند.

2 - الگوبرداری از طبیعت(BIONICS) : یكی از تكنیك های خلاقیت و نوآوری كه در ابداعات فنی كاربرد گسترده و موفقی داشته تكنیك تقلید والگوبرداری از طبیعت است. ابداعاتی كه در زمینه علم ارتباطات و كنترل در دهه های اخیر شكل گرفته اند. برنامه ریزیهای رایانه و موضوع هوش مصنوعی همه با الگوبرداری و تقلید از فعالیتهای مغز آدمی انجام شده اند و روند فعالیتها به گونه ای است كه در آینده با ادامه این كار فنون و ابزارهای بدیع و جدیدی ساخته خواهند شد.

3 - تكنیك گروه اسمی (NOMINAL GROUPING): گروه اسمی نام تكنیكی است كه نیز تا حدودی در صنعت رواج یافته است. در این تکنیک فرآیند تصمیم گیری متشكل از پنج مرحله است:

برای اطلاعات بیشتر در مورد تکنیک اسمی کلیک نمایید.