سیر تحوّلات داده را، از ابتدای شکل‌گیری یک مفهوم در ذهن بشر، تا تبدیل آن به دانش، که ابزار برتری اقوام و ملّت‌ها بر دیگران در عصر حاضر به شمار می‌رود، می‌توان به پنج بخش کلّی تقسیم نمود.

1-  مفهوم    (Concept) KM

2- داده         (Data)      

3- اطلاعات   (Information)

4- شناخت   (Awareness)   

5- دانش       (knowledge)  

مفهومی که در ذهن فرد ایجاد می شود بایستی توسّط یکی از ابزارهای ارتباطی انسان، که آنها را "زیست‌رسانه" نام نهاده‌اند، به دیگران منتقل شود. مثلاً از طریق سخن ، دست‌نوشته ، حرکات بدن و یا به هر صورت دیگر. در هر حال، چیزی که بر این اساس به وجود می‌آید، داده نام دارد. بنا به تعریف رسمی داده ها عبارتند ازمجموعه‌ای از واحدهای اطّلاعاتی که از هم مستقل هستند .

داده‌ی خام، بایستی توسّط یک ابزار عملگر و یا در حین یک فرایند مورد بررسی، تغییر و تکمیل قرار گیرد تا برای انسان ارزش استفاده داشته باشد. این فرایند را پردازش یا پروسه می‌نامند. محصول این فرایند، موجودیّتی غنی‌تر از داده است که قابلیّت استفاده دارد و به آن، فراداده یا اطّلاعات  می‌گویند. اطلاعات طبق تعریف عبارت است از: مجموعه‌ای از حقایق و یا داده‌ها.

فرد پس از کسب اطّلاعات کافی در یک مورد، به شناخت از آن مورد دست می‌یابد. شناخت یا آگاهی ، حالتی است که به ما، امکان بررسی یک موضوع و تصمیم گیری در قبال نحوه‌ی مواجهه با آن را می‌دهد. شناخت نیز در سطحی بالاتر از اطّلاعات قرار دارد. امّا همانند موجودیّت‌های قبل از خود ( که به نحوی، پیش‌نیازهایش نیز به شمار می‌روند )، در برخی موارد، تمایز آن با موجودیّت قبل و بعد ممکن نیست. دیکشنری وبستر در مورد آگاهی می‌نویسد: مرحله‌ا‌ی سطح بالا از فهم در مورد یک موضوع .

دانش یا خرد ، سطح عالی آگاهی از یک موضوع است و زمانی حاصل می‌شود که شناخت ما در مورد چند موضوع متفاوت ، در کنار هم قرار گیرد و به نتیجه‌ای سودمند منتهی شود که خارج از محدوده‌ی درک شناختی ما از یک پدیده است. دانش را اینگونه تعریف می‌کنند: شناخت کاملی از یک موضوع که بر پایه‌ی تجربه و تحلیل ذهنی بوجود می‌آید.

از بین موارد ذکر شده، دو مورد وجود دارند که مطلقاً مختص انسان بوده و از دسترس رایانه‌ها و ماشین‌ها، هرچند هوشمند و قدرتمند، به دور هستند. آن دو مورد، مفهوم و دانش هستند. تولید مفهوم و دست‌یابی به دانش، چیزی است که هوش مصنوعی امروزی نتوانسته است به قلمرو آن وارد شود و متعالی‌ترین آرزوی دانشمندان این عرصه، همواره این بوده است که ماشینی تولید کنند که مفاهیم ذهنی بشر را درک کرده، مفهوم تولید نماید و دانش رویارویی با مشکلات را دارا باشد.

آنچه که امروزه در علم هوشمندی ماشین‌آلات بدان تکیه می شود ، تنها تصمیم‌گیری بر اساس موقعیّت مکانی و زمانی‌ و بر پایه‌ی شبیه‌سازی رفتار انسانی است و نه ایجاد مفهوم و دارابودن دانش. سیستم‌های پشتیبانی از تصمیم‌گیری و سیستم‌های خبره ، از این نوع پیشرفت‌ها هستند که البتّه مدّت زیادی نیست که در علوم رایانه وارد شده‌اند.

برای درک بهتر تعاریف بالا، مثالی ارائه می گردد. کلمه‌ی "آتش" را در نظر گرفته و سعی می‌کنیم مفاهیم ، داده ، اطّلاعات ، شناخت و دانش پیرامون آن را بررسی کنیم.

برخی مفاهیم مربوط به آتش اینها هستند: جسم ، داغ بودن ، سوزش دست ، احساس بد

تعدادی از داده‌های این مسأله می‌توانند اینها باشند:جسم داغ گوشه‌ی اتاق، به سمت جسم حرکت کردن، دست زدن به جسم

اطّلاعات موجود: جسم داغ دست را سوزاند، احساس بسیار بدی دارم

شناخت موضوع: گوشه‌ی اتاق جسم داغی وجود دارد که دست را می‌سوزاند، هر جسم داغ می‌تواند دست را بسوزاند و احساس بسیار بدی ایجاد کند

دانشی که ممکن است بدست آید: اگر در جنگل تنها بودم و گرگ به من حمله کرد، جسم داغی را ( مثلاً انتهای گداخته‌ی تکّه‌چوبی از آتشی که برای گرم‌کردن خودم درست کرده‌ام ) به سمت او بگیرم تا بسوزد، فرار کند و من صدمه نبینم.